|
Het blad TussenRuimte, oecumenisch tijdschrift voor interculturele theologie, gaat in nummer 2 van 2009 in op de vraag wat de aanwezigheid van de digitale samenleving kan betekenen voor de religie. Het nummer heeft als titel 'Het Woord wordt web'.
Met bijdragen van o.a. Ineke de Feijter.
Van oraal naar digitaal
Ineke de Feijter schetst de grote lijnen van de doorgemaakte communicatierevoluties. Waar de autoriteit in de orale cultuur nog hiërarchisch is, is deze in de digitale cultuur irrelevant geworden.
Kerk en theologie dreigen in de digitale cultuur de boot te missen. In kerkelijke beleidsdocumenten op het gebied van communicatie signaleert Ineke een vrijwel totale afwezigheid van de rol van het publiek. Het resultaat zijn achterhaalde communicatiemodellen, die niet aansluiten bij de leefwereld van mensen, noch bij de digitale mediacultuur. In kerkelijke websites staat de informatie van de zender voorop. Echte interactiviteit en echte dialoog wordt niet eigen gemaakt en betrokken op de eigen identiteit.
Ineke constateert een gemiste kans voor kerk, maatschappij en wereld. Zij zouden in plaats van het debat de dialoog moeten cultiveren. De kerk zou vrijplaats van dialoog kunnen worden in verbondenheid met de digitale mediacultuur. Maar dat kan alleen als ze zelf ontwikkelt.
Geef ons heden het internet
Martijn de Koning en Johan Roeland noteren schetsen het enorme repertoire van religieuze websites, welke aan moslimjongeren en christelijke jongeren worden aangeboden. Ze constateren dat het onderzoek naar de invloed van internet op het religieus denken en handelen van jongeren nog maar in de kinderschoenen staat. Er zijn voorbeelden van hoe op initiatief van moslimjongeren mondiale debatten een lokaal tintje krijgen en omgekeerd lokale debatten beïnvloed worden door mondiale invloeden. De netwerkachtige structuur van online gemeenschappen wordt op deze manier gekenmerkt door een wisselwerking tussen mondiale en lokale thema's en religieuze gezaghebbers.
Ook biedt internet jongeren bij uitstek de mogelijkheid om zich los te maken en kritisch te verhouden ten opzichte van bestaande religieuze tradities. Moslimjongeren zoeken naar heldere antwoorden die niet aangepast zijn aan de Nederlandse omstandigheden maar ook ontdaan van de Marokkaanse tradities. Antwoorden op basis van 'bewijzen', genuanceerdere standpunten worden weggelaten.
Voor de rest zijn er veel vragen die nog onderzocht moeten worden voor je iets zinvols kunt zeggen over de effecten van internet op webgedrag en religieus practisch gedrag van jongeren.
What you see is what you get
Podcastpriester R. Vonhögen komt aan het woord in een interview van Dineke Spee. Met zijn podcasts, inmiddels ook in het Nederlands, kiest hij niet voor een prekerige aanpak. Hij probeert mee te denken met vragen, waarop mensen zelf naar antwoorden zoeken.De podcast maakt het voor mensen mogelijk dat de doen op het moment dat hun het beste uitkomt. De lijn is kort, zonder filters. Podcast is een persoonlijk en interactief medium.
Het gaat Vonhögen om het bouwen van netwerken, de nieuwe media kunnen die verbindingen leggen.
Gods heil en internet
Erik Borgman gaat op zoek naar wat onze eigenheid is als we ons op het internet begeven. Hij constateert dat de mainstreams van kerken maar langzaam op gang kwamen. Nu is religie en kerk overal aanwezig. Maar vanuit welke visie? Hij gebruikt een mooi beeld: zoals de congregaties in de negentiende eeuw naar Afrika en Azië trokken om het evangelie te brengen, zo begeven de kerken zich nu al verkondigend op het internet. De paters en zusters ontdekten dat God er allang was, en in de loop van tientallen jaren zijn ze vanuit hun missie met andere ogen hun evangelie opnieuw gaan verstaan. Zou zoiets nu ook niet moeten gebeuren. Zouden we niet samen met alle andere partners op het World Wide Web kunnen laten zien waar God tussen al die sites te vinden is? Aan goede initiatieven. Aan oproepen voor gerechtigheid? Aan een behoud van de schepping? God is te vinden, en als Godsvolk onderweg, wij gelovigen zijn de kerk, kunnen wij ontvouwen wat Gods plannen zijn met de wereld. "Het is al begonnen, zie je het niet?" wordt dan: "Het is al begonnen, kijk maar eens op..."
en er is een interview met Peter Dekker, hoofd nieuwe media bij IKON. Erik Borgman plaatst de dubbelzinnigheid van het medium internet in de context van een gebroken wereld.
TussenRuimte wordt uitgegeven door de Nederlandse Zendingsraad (NZR), Missio België, de Verenigde Protestantse Kerk in België en uitgeverij Kok ten Have en is niet in de winkel verkrijgbaar. Op de website van uitgeverij Kok is een los nummer te bestellen.
Meer informatie
www.tussenruimte.com
|
Nieuws 